Grafiklerde de görüleceği gibi çıkış akımı içindeki senetlerin klasik özelliği olan yeni zirvelerin eski zirvelerden daha yüksek seviyelerde ve de yeni diplerin eski diplerden daha yüksek fiyat seviyelerinde gerçekleşmesi bazı zamanlarda bir kanal içinde gelişen hareketi gözler önüne serebilir. Aynı şekilde düşüş akımı içinde olan senetlerde de yeni zirveler eski zirvelerden daha düşük seviyelerde oluşurken yeni diplerde eski diplerden daha düşük seviyelerde oluşur.
Çıkış akımını kontrol eden çizgi dip noktalarını birleştiren çizgi (
kanal alt çizgisi ) olarak kabul görür. Yükselen senetlerde bu çizgi senetlere destek verme görevini üstlenir ve kendisine yaklaşan senetlerde veya endekste düşüşü durdurup senetleri yukarıya doğru iter.
Çıkış içinde olan senetlerde zirvelerin birleştirilmesi ile elde edilen çizgi (
kanal üst çizgisi ) de senetlerde direnci teşkil eder ve genelde satışlara ön ayak olur.
Düşüş akımını kontrol eden çizgi " en yüksek zirveden başlayan ve iki zirvenin birleştirilmesi " ile elde edilen çizginin uzatılması ile belirlenir. Genelde bu çizgi kanal içinde hareket eden senetlerde "
kanal üst çizgisi " olarak tanımlanır ve fiyatların yükselmesi halinde direnç teşkil eder, diğer anlamda satışların beklendiği yerdir.
Kanal üst çizgisine paralel olarak çizilen ve dip noktalarını birleştirerek elde edilen çizgide "
kanal alt çizgisi " olarak tanımlanabilir ve düşüşlerde destek görevini üstlenir. Diğer anlamda bu çizgiye yanaşan senette gerek çıkış gerek düşüş akımı olsun alımlar gözlenir.
Eğer senedin bir kanal içinde hareket ettiğini fark ederlerse, alım-satımcılar senetler alt çizgiye yaklaştığında riske girerek alım yapıp senetteki yükseliş kanal üst çizgisine yaklaştıkça da satış- larını gerçekleştirir. Bu işlem hem çıkış hem de düşüş akımları içinde geçerlidir.
Tecrübeli alım-satımcılar eğer senet kanalın alt veya üst çizgisine yanaşmadan ters yönde harekete geçtiğini görürlerse akımın kuvvetinin ( düşüş veya çıkış akımı olsun ) zayıfladığına hükmederek eğer düşüş içinde iseler senedin bir sonraki düşüşte alt çizgiyi de delip geçebilece- ğini tahmin ederek bu sefer alımlarını gerçekleştirmez. Tam tersine ; eğer çıkış akımı içinde iseler ise ve senet alt kanala değmeden yükselişe geçmeye başlar ve üst çizgiye yönelirse o zamanda kanalın üst çizgisine yaklaşıldığında yapmaları gereken satışlarını erteler.
Bazı durumlarda akım kanalının dışına çıkıldığında senetlerde ilk kanalın kalınlığı ele alınarak bir üst ( çıkış akımı içindeyse ) veya alt ( düşüş akımı içinde ise ) kanal daha çizilebilir. Bir başka deyişle ilk kanalın aynısı ilk kanalın altına veya üstüne eklenmekte.
Bunun tam tersine ana düşüş kanalı içinde ( grafik no. 1' ve grafik no. 4' de noktalı çizgilerle gösterildiği gibi ) fiyatların içinde mikro bazda hareket ettiği "
iç kanal " da oluşabilir.
Genellikle benim tavsiyem eğer aritmetik ölçekte incelenen senet grafiklerinde oluşan çıkış veya düşüş kanalının dışına taşma hareketleri gerçekleşmekte ise o zaman ölçekte değişiklik yaparak "
logaritmik ölçek " e geçilmesi ve aynı kanalın yeniden logaritmik bazda çizilmesi olacaktır. Logaritmik bazda çizilen grafikte de kanal üst ve alt çizgileri gene akımın gidişat yönüne göre destek ve direnç olarak ele alınmalıdır.
Çıkış akımı içinde fiyatların kanal içinde hareket edip etmediğini tahmin edebilmek için yapılabilecek çalışmada "
iki dip noktası ve bu diplerin arasında gerçekleşen bir zirve " yeterli olacaktır.
Yapılması gereken işlem dipleri çizgi ile birleştirmek, daha sonrada çizilen çizgiye paralel bir çizgiyi zirve noktasından başlayarak yukarı yönde uzatmak olacaktır.
Düşüş akımı içinde olabileceğini tahmin ettiğiniz senet içinde eğer bir kanal içinde hareket edip etmediğini görmek niyetinde iseniz o zamanda "
iki zirve ve bu zirveler arasında gerçekleşmiş bir dip noktası " kanal çizimi için yeterli olacaktır.
Çizim için yapılması gereken iş ; zirveleri birleştiren çizgiyi aşağı yönde uzatmak ve bu çizgiye paralel bir çizgiyi de belirlenen dip noktasından başlayarak aşağı yönde taşımak olmalıdır.
Konuyu anlatabilmek ve işleri kolaylaştırmak için verilen grafikleri incelemenizi tavsiye ederim.
GRAFİK NO. 1 : ALARKO CARRIER – DÜŞÜŞ KANALI
Grafikte ana zirveden başlayan ve " B " ile gösterilen zirveden geçen çizgi uzatılarak düşüş akımın kontrol eden çizgi çekilmektedir.
Bu çizgiye paralel olarak ve " A " noktasından başlayarak çizilen diğer çizgide aşağı yönde uzatılmaktadır.
Görüntü bir süre sonra düşüş devam ederken kendi kendine paralel bir düşüş kanalına dönmektedir.
Tüm dip noktalarını harflerle belirtmedim ama sizin de gördüğünüz gibi senet " A " , " C " , " E " ve " F " ile belirlenen yerlerde destek bularak yukarı yönde hareket etmektedir.
Aynı şekilde " B " ve " D " noktalarında da dirençle karşılaşılmakta ve satışlar yoğunlaşmaktadır.
Dikkat ederseniz bu kanalın içinde de ayrıca noktalı çizgilerle belirtilen bir başka düşüş kanalı daha görünmektedir. Ara zirve ve diplerde bu kanal içinde oluşmaktadır.
GRAFİK NO 2 : İMKB ENDEKSİ – DÜŞÜŞ KANALI
İMKB endeksinin Ocak 2000 yılında eriştiği tarihi zirveden sonra başlayan düşüşüne bakacak olursak endekste oluşan " ikili zirve " görünümünden sonra zirveleri ve dip noktalarını birbirleri ile birleştiren iki çizgi çekilebilir. Endeks bir süre sonra her iki taraftan hapsedilmiş gibi bu bandın dışına çıkmadan aşağılara doğru sürüklenmektedir. Bu arada iki de kriz yaşayan ekonominin bütün negatif etkileri borsaya yansırken endeks "0.62 cent " e kadar inmekte.
Düz çizgi ile belirtilen " alt ve üst kanal çizgilerinin " arasında kalan kısımda ayrıca grafikte noktalı çizgi ile belirtilen ve ana kanala paralel olarak gelişen bir de " iç kanal " oluşmaktadır.
Buna benzer görüntüleri değişik senetlerde ileride sizlere gene sunabileceğiz.
GRAFİK NO. 3 : ALARKO HOLDİNG - DÜŞÜŞ KANALI
Alarko Holding senedine dolar bazında verilen grafikte bakmaktayız.
Ana zirveden sonra düşüşe geçen senette sırasıyla " 8.36 cent ", " 7.37 cent ", " 5.21 cent " ve " 4.67 cent " teki zirveleri birleştiren çizgi " kanal üst çizgisi " olarak kabul görecektir.
Bu çizgiye paralel olarak çizilen ve gene sırasıyla " 5.79 cent ", " 5.30 cent ", " 3.87 cent ", " 3.78 cent ", " 3.33 cent ", 2.55 cent " ve "1.81 cent " teki dip noktalarından geçen çizgi de " kanal alt çizgisi " olarak nitelendirilmektedir.
Düşüş kanalının oluştuğunu başlarda gören yatırımcılar alım satım işleri için çizgilerden " üst kanal " çizgisini direnç olarak görüp satış yapmakta ve senet düşüş içinde destek olarak kabul görebilecek olan " alt kanal " çizgisine gelmeden de alıma geçmemektedir.
Büyük düşüş içinde kar etme olanaklarını yukarıda anlatılan şekilde değerlendirmekteler. Bunun dışında daha agresif yatırımcılar yurt dışı piyasalarda tanınan olanaklardan faydalanarak " kanal üst çizgisi "ne gelindiğinde ellerindeki malların dışında ayrıca ek olarak açığa satış ( sahip olmadıkları malları da satarak ) yaparak düşüşten yararlanma imkanlarını kullanmaktadır.
GRAFİK NO. 4 : İMKB ENDEKSİ - ÇIKIŞ KANALI
Endeksin logaritmik ölçekte çizilmiş TL bazındaki uzun vadeli grafiğine bakmaktayız. 1987 senesinden beri oluşan yükseliş için dipleri ve zirveleri birleştiren ( düz çizgi ) çizgiler ana kanalın alt ve üst çizgileri olarak görülmeli. Dipleri ve zirveleri devamlı olarak yükselen kanal çıkış kanalı olarak ele alınmaktadır. Tabii ki son 10 sene içinde yaşanan iki devalüasyon gerçek dünyada endeksimizin pek de değer kazanmadığını kanıtlasa da ve bu da TL bazında verilen grafiğe yansımasa da konuyu sizlere anlatabilmek için siz devalüasyon olmamış kabul edin ( veya ismi İMKB değil de daha değişik bir senet olsun diyelim ). Görüldüğü gibi yükselen kanal içinde ayrıca noktalı çizgi ile belirlenen " iç kanal " da ortaya çıkabiliyor. İç kanalda ana trend içinde genellikle ara zirveler ve dip noktalarının birleştirilmesinden elde edilen ara trend de görülebilir.
Kaynak : Teknik Borsa
