Bayrak ve flama formasyonları piyasalarda oldukça sık görülür. Her ikisi çoğunlukla birlikte ele alınır çünkü her ikisinin de ortaya çıkışları birbirinin oldukça benzeridir, her ikisi de trendin yaklaşık aynı aşamasında görünme eğilimindedirler ve her ikisinin de ölçüm ve işlem hacmi ölçütleri aynıdır.

Bayrak ve flama formasyonları, dinamik bir piyasa hareketi içinde kısa ve özlü duraklamaları gösterirler. Esas olarak, hem bayrak hem de flama formasyonu için gerekli olanlardan biri, çok keskin ve neredeyse düz-çizgi şeklindeki bir hareketin önceden var olmasıdır. Bayrak ve flama formasyonları, şiddetli bir yukarı ya da aşağı hareket sırasında, aynı yöndeki hızlı koşusunu yeniden sürdürmeye başlamadan önce, bir "soluk" alabilmek için piyasanın kısa duraklamalarıdır.


Şekil 6.7a Boğa piyasasına ait bir bayrak örneği görülüyor. Bayrak çoğunlukla hızlı bir hareketten sonra oluşur ve trenddeki açık bir duraksamayı temsil eder. Bayrak trendin aksi yönünde eğim taşımalıdır. Formasyonun oluşumu sırasında işlem hacmi kuruyacak kadar azalmalıdır ve kopuştan sonra işlem hacminde artış gözlenmelidir. Bayrak genellikle hareketin orta noktalarına yakın bir yerde ortaya çıkar.

Bayrak ve flama formasyonları en güvenilir süreklilik modellerindendir ve çok nadir olarak bir trend dönüşü ortaya çıkarırlar. Şekil 6.7a ve b'de bu iki model görülüyor. Öncelikle, formasyon oluşumundan önce, yüksek işlem hacminin eşliğinde, fiyatın dik çıkışına dikkat edelim. Erteleme modelinin oluşumu sırasında işlem hacmindeki düşüşe ve daha sonra fiyatın yukarı doğru kopuşunda işlem hacminin yeniden patlamış olduğuna da dikkat edelim.


Şekil 6.7b Şekilde boğa piyasasına ait bir flama görülüyor. Flama küçük bir simetrik üçgeni andırır fakat oluşumu hiç bir zaman üç haftayı geçemez. Flamanın oluşumu sırasında işlem hacminde düşüş olmalıdır. Formasyon tamamlandıktan sonraki hareket formasyondan önceki hareketin uzunluğu kadardır.

Bayrak ve Flama Formasyonlarının Oluşumu

Bu iki modelin oluşumu birbirinden bir miktar farklıdır. Bayrak, önceki trendin aksi yönünde bir eğim taşıyan iki paralel trend çizgisi ile, bir paralel-kenar ya da dikdörtgeni andırır.

Flama, ilerideki bir noktada birleşen iki trend çizgisi ve daha yatay olması ile tanınır. Bu model, küçük bir simetrik üçgene de çok benzer. Önemli bir koşul, her iki modelin de oluşumu sırasında, işlem hacminin dikkati çekecek biçimde azalması, adeta kurumasıdır.


Şekil 6.7c Tofaş Oto Fabrika, Aralık ayında bir bayrak formasyonu ile bir yukarı hareket başlatıyor. Bir ay sonra ikinci bir bayrak görülüyor ve hareket yine bir ay sonra ortaya çıkan üçüncü bir bayrak ile hızından bir şey kaybetmeden sürüyor. Şubat ayında bir flama formasyonu oluşuyor ve bu formasyonun hedefine ulaşmasının hemen arkasından ikinci bir flama formasyonu daha ortaya çıkıyor.

Her iki model de kısa dönemli modellerdir ve bir ile üç hafta arasında tamamlanmalıdırlar. Aşağı-trend�lerde ortaya çıkan bayrak ve flama formasyonlarının oluşumu daha da kısa sürer ve bir ya da iki hafta içinde tamamlanırlar. Her iki model de, bir yukarı-trend�de, üstteki trend çizgisinin kırılmasıyla tamamlanmış olurlar. Alttaki trend çizgisinin kırılması ise aşağı-trend�in hareketini sürdürmesinin sinyalidir. Bu trendlerin kırılışına yüksek işlem hacmi eşlik eder. Her zaman olduğu gibi, bu modellerde de, yukarı hareketlerdeki işlem hacmi aşağı hareketlerdeki işlem hacminden daha önemlidir.



Şekil 6.7d 1995 yılının Şubat ayında düşen kanalın direnç çizgisinin kırılmasıyla bir yukarı-trend başlıyor. Mart ayının başında görülen bayrak formasyonu yukarı hareketin hızlı bir hareket olacağının ilk sinyali oluyor. Mart ayının sonunda ortaya çıkan flama formasyonu hızlı trendin süreceğinin ikinci göstergesi oluyor. Haziran-Temmuz aylarında oluşan baş ve omuzlar formasyonunun Ağustos ayında aşağı doğru kırılmasıyla bir kaç ay süren ve bir kanal içinde hareket eden bir düşüş başlıyor. Boyun çizgisinin kırıldıktan sonra, daha sonraki geri dönüş hareketinde nasıl bir direnç rolü oynadığına dikkat edelim.

Ölçüm Teknikleri

Ölçüm teknikleri her iki modelde de birbirine benzer. Her iki model de, hareketin ortalarında ortaya çıkarlar. Genel olarak, bu formasyonların tamamlanışından sonraki hareketin uzunluğu formasyonun başlamasından önceki hareketin uzunluğu kadardır.

Özet

Bayrak ve flama modellerinin önemli noktalarının bir özetini çıkaralım.

1) Her iki model de, yüksek işlem hacminin eşliğinde, hemen hemen düz bir çizgisel hareketin (bu harekete bayrak direği de denir) ardından ortaya çıkarlar.
2) Fiyatlar daha sonra, son derece düşük işlem hacminin eşliğinde, bir ile üç hafta arasındaki bir süre içinde bir duraklama yaşarlar.
3) Önceki trend, işlem hacmindeki bir patlamayla yoluna devam eder.
4) Her iki model de, piyasanın hareketinin orta noktası civarında ortaya çıkar.
5) Flama, küçük bir yatay simetrik üçgene benzer.
6) Bayrak, sürmekte olan trendin aksi yönünde bir eğim taşır ve küçük bir paralel-kenara benzer.
7) Her iki modelin aşağı-trend�deki oluşumları daha kısa sürer.
8) Her iki model de piyasalarda oldukça sık görülür.

Kaynak : Ekonomi

Bu formasyon, ismini bayrağa benzeyen şeklinden almakta ve fiyatların trend doğrultusunda yaptıkları hızlı ve kesin yükseliş veya düşüş sırasındaki kısa süreli bir duraklamayı, diğer bir ifade ile nefes almayı ifade etmektedir. Bayrak Formasyonları genellikle spekülatif hareketler gösteren hisse senetlerinde sıkça görülmektedir.

Fiyatların hızla bir yönde ilerlemesi sırasında işlem hacminin de desteği ile fiyatlar sürekli maksimum seviyelerden kapanmakta; bu oluşuma “bayrağın direği” denmektedir. Karını realize etmek isteyen az miktardaki yatırımcı tarafından fiyatlardaki artış hızı kesilmekte ve fiyatlar yatay seyretmeye başlamaktadır. Yatay dalgalanmalar sonucu oluşan bu dinlenme aşaması şekil olarak Dikdörtgen Formasyon’a benzemekte ve paralel kenara benzeyen Bayrak Formasyonu’nu oluşturmaktadır. Formasyonun tamamlanmasıyla birlikte fiyatlar yine trend yönünde kırılarak hareketlerine devam etmektedirler.

Bayrak Formasyonları, yükselen piyasada hafif aşağı eğilimli iken; alçalan piyasada hafif yukarı eğimli olmaktadır. Bununla beraber piyasanın sağlamlığına göre bu formasyonların yatay bir seyirle ortaya çıktığı da görülebilmektedir.

Yükselen piyasalarda işlem hacmi formasyonun başlangıcında en yüksek düzeyine ulaşmakta, formasyonun oluşumuyla birlikte işlem hacmi gittikçe azalmakta ve fiyatların formasyonun sınırını kırmasıyla işlem hacmi patlamışçasına tekrar yükselmektedir. Alçalan piyasada ise işlem hacmi formasyonun oluşumuyla azatmaktadır. Bu formasyonda fiyatlar gittikçe fiyatlar yükselmekte ancak fiyatlardaki bu yükseliş işlem hacminde düşüşle kendini göstermekte ve bu durum da piyasanın zayıflığını gösteren olumsuz bir gösterge olmaktadır. Yükselen piyasada formasyonun tamamlanmasıyla bir patlama olmakta buna karşılık alçalan piyasada bu patlama şart olmamaktadır.

Bayrak Formasyonları 5 gün ile 3-4 hafta gibi kısa süreler içinde meydana gelmekte ve bu özelliği formasyonun günlük grafiklerde görülebilmesini sağlamaktadır. Bu formasyon, fiyatların ne yönde devam edeceği ve ne kadar yükseleceği veya ne kadar düşeceği konusunda bilgi vermesi açısından güvenilir bir formasyondur. Formasyon genelde piyasanın ortalarında oluştuğu için formasyonun başlamasına kadar olan mesafe kadar düşüş/yükseliş göstermesi beklenmektedir. Diğer bir ifade ile fiyatların hedefi kopma noktasından itibaren bayrak direği mesafesi kadar olmaktadır.

Aşağıda sayılan bu özelliklerin görülebileceği bir Bayrak Formasyonu grafiği yer almaktadır:

Yükselen trend içinde görülen Bayrak Formasyonları gelecekte yükselişin devam edeceğini işaret ederken; alçalan trend içinde görülen Bayrak Formasyonları’nın yönü yukarı doğru olmakta ve gelecekte fiyatın tekrar gerileyeceğinin belirtisi olarak kabul edilmektedir.

Bayrak Formasyonları’nın Flama Formasyonları’ndan farkı burada paralel kenar şeklinde oluşan formasyonun Flama’da üçgen şeklinde oluşmasıdır.
Kaynak : IBS

Formasyon hızlı hareket eden senetlerde görülür...

Gerektiğinde dört beş gün içinde gerçekleşebilir...... Çok ender olarak 1 ay sürebilir....... Dikine yükselen senet bir noktaya geldikten sonra hız keser ve ömrü kısa sürecek olan aşağı eğimli dörtgen içinde aşağı yukarı hareket ederek gidip gelmeye başlar.....

Formasyondan kurtuluş aynı süratte gerçekleşecek ve senet hızla yoluna devam edecektir....

Formasyonun geçerliliği için çıkış sırasında işlem miktarı çok fazla olmalıdır.... Bayrağı temsil eden dörtgenin oluşumu sırasında ise işlem miktarı azalır.... Formasyondan kopma , kurtulma işi patlamayı andıracak şekilde işlem miktarı artışıyla gerçekleşir ve senet geri dönmemecesine yükselişine devam eder.... Bazı zamanlarda işlem miktarı senetlerin tavan oluşu dolayısıyla tam anlamıyla grafiklere yansıtılamayabilir.... Bu çıkış sırasında senette alım boşlukları oluşur .....

Kopmadan sonra, senet kat etmesi gereken mesafeyi kat etmeden geriye dönmemelidir..... Dönülürse aldatıcı bir kopma yolunda şüpheler oluşmalıdır......

Bayrak formasyonu genellikle senet tarafından kat edilmesi gereken mesafenin yarısında görülür....
Formasyondan kurtulmadan sonra, kurtulma noktasından başlamak kaydıyla bayrak direğinin
( dinlenmeye kadar kat edilen mesafenin yüksekliği ) uzunluğu kadar mesafe yukarı yönde kat edilmelidir....

Dikkat : Bayrak formasyonları çıkış akımı içinde olduğu gibi düşüş akımı içinde de gelişir...... Bu durumda formasyondan aşağı yönde kopan senette işlem miktarının az oluşu önem taşımaz...
O bakımdan dikkatli olunmalıdır... Senet toplam düşüşünü , ilk düşüş kadar geldiği mesafeyi bir o kadar daha düşüşle katlayarak son dibe doğru hareketini tamamlamaya gitmektedir... Senetlerin içinde kalınmaması tavsiye edilir....





Kaynak : Teknik Borsa

Bayraklar, hızlı hareket eden bir eğilim içerisinde yeralan, çok kısa konsolide süreleridir. Bayraklar neredeyse dikey olan ani bir piyasa hareketiyle başlar ve piyasanın genel istikametinin tersine konsolidasyon gösterir. Bu şekil genel eğilim yönünün tersine düşen bir yönde olan iki parallel çizgiden oluşur.

Aşağıdaki grafikte resmedilen EUR/USD çifti Mart 2005'ten beri alçalan bir eğilime girdi. Mayıs sonunda fiyat birden daldı ve piyasa sonra bayrak şeklini meydana getiren konsolide devrine girdi. Bayrağın yönünün piyasanın daha önceki genel yönünün tersine olduğuna dikkat ediniz. Fiyatın Eylül başında bayrağın altına düşmesiyle piyasa toparladı ve eski yönüne devam etti.



Fiyat çizgisi, bayrak çizgilerini neredeyse istisnasız olarak önceki yönü doğrultusunda kırar ve bir kere kırdıktan sonra genellikle kararlılıkla eğilimine devam eder.
Kaynak : Foreks-Türkçe