Dikdörtgen formasyonu, fiyatların iki yatay paralel çizgi arasında yana doğru hareket ettiği, trendin bir duraklamasını ifade eder. Dikdörtgen formasyonuna bazen işlem aralığı da denir. Dow Kuramı'nın sözlüğünde ise dikdörtgen formasyonuna çizgi denir. Her ne denirse densin, bu formasyon varolan trendin bir erteleme dönemini temsil eder ve çoğunlukla formasyon ortaya çıkmadan önceki trend yönünde çözülür. Tahmin değeri anlamında dikdörtgen formasyonunu, birleşen trend çizgileri yerine yatay trend çizgilerinin olduğu bir simetrik üçgene benzetebiliriz.


Şekil 6.9a Bir yukarı-trend'de bir boğa piyasası dörtgeni örneği görülüyor. Bu model "işlem aralığı" olarak da adlandırılır ve fiyatların iki yatay trend çizgisi arasında hareket ettiği bir durumu gösterir.

Yukarı ya da aşağı çizginin dışında gerçekleşen bir kapanış, dikdörtgenin tamamlanmış olduğuna işaret eder ve trendin yönünü gösterir. Ancak, dikdörtgen formasyonunun bir erteleme formasyonundan bir tersine-dönüş modeline dönüşüp dönüşmediği konusunda analizci her zaman uyanık olmalıdır. Örneğin, bir yukarı-trend'in görüldüğü Şekil 6.9.a'daki üçlü tepe muhtemelen tepede oluşan bir üçlü dönüş modeline benzetilebilir.


Şekil 6.9b Bir ayı piyasası dörtgeni örneği görülüyor. Dörtgenler çoğunlukla süreklilik modelleri olarak düşünülse de bir üçlü taban gibi tersine-dönüş modeli haline dönüşebilecekleri de unutulmamalıdır.

b]İşlem Hacmi Modelinin Önemi[/b]

Önemli bir ipucu, işlem hacmi modelinin incelenmesidir. Her iki yöne doğru olan fiyat dalgalanmaları oldukça geniş olduğu için analizci hangi hareketlerin yüksek işlem hacmiyle gerçekleştiğine dikkat etmelidir. Eğer yukarı hareketler daha yüksek işlem hacmiyle ve geriye dönüşler düşük işlem hacmiyle oluyorsa o zaman formasyon muhtemelen yukarı-trend yönünde süreklilik ifade eder. Yüksek işlem hacmi eğer aşağı doğru olan hareketlerde ortaya çıkıyorsa, o zaman bu durum muhtemel bir trend dönüşümünün uyarısı olarak değerlendirilebilir.


Şekil 6.9c Sabah Yayıncılık'ın grafiğinde bir boğa piyasası dörtgeni görülüyor.

Diğer Benzerlikler ve Farklılıklar

Dikdörtgen formasyonu, oluşma süresi olarak üçgenlere ve takoz formasyonuna benzer biçimde, çoğunlukla bir aydan üç aya uzanan bir süre içinde oluşur. İşlem hacmi modeli diğer süreklilik modellerinden, büyük fiyat dalgalanmalarının diğer modellerde görülen olağan işlem hacmi düşüşünü engellemesi anlamında farklılaşır.

Dikdörtgen formasyonuna uygulanan en genel ölçme tekniği fiyat aralığının yüksekliğinin ölçümüne dayanır. Fiyat aralığının yüksekliği tepeden tabana ölçülür ve daha sonra bu uzunluğun kopuş noktasından izdüşümü alınır. Bu yöntem önceki bölümlerde değinilmiş olan düşey ölçüm tekniklerinin benzeridir ve piyasanın hareketliliğine dayanır.

Kopuşlar sırasındaki işlem hacmi ve geri dönüş hareketleri konusunda şu ana kadar söylenen her şey dikdörtgen formasyonu için de geçerlidir. Üst ve alt sınırlar yatay oldukları için ve bu şekilde daha iyi tanımlanabildikleri için dikdörtgen formasyonunda destek ve direnç seviyeleri daha iyi görülür. Bu, yukarı kopuşlarda, kopuşun olduğu fiyat seviyesinin daha ilerideki bir zamanda olabilecek bir geri-dönüş hareketinde bu seviyenin bir destek seviyesi olacağı anlamına gelir. Aşağı-trend�lerdeki bir aşağı doğru kopuştan sonra, bir önceki destek alanı bölgesi şimdi piyasanın herhangi bir yukarıya doğru tepki hareketinde bir direnç bölgesi haline gelmiştir.

Kaynak : Ekonomi

Dikdörtgen Formasyonu da Üçgen Formasyonları gibi bir dinlenme aşamasıdır. Bu formasyonda zirveler ve dipler aynı seviyelerde oluşmaktadır. Zirveleri ve dipleri birleştiren doğrular da birbirine paraleldir. Bu alt ve üst sınır çizgileri arasındaki dikdörtgen fiyat aralığında dalgalanmalar meydana gelmekte ve fiyat dalgalanmalarının olduğu bu aralığa alım satım aralığı denilmektedir.

Dikdörtgen Formasyonları bazı durumlarda hafif eğimili olmaktadır. Düşüş trendlerinde ortaya çıkan Dikdörtgen Formasyonları hafif yukarı eğilimli olabilirken; yükselen trendlerde ortaya çıkanlar ise hafif aşağı eğimli olabilmektedir. Formasyonda işlem hacmi ilk zirvelerde fazla olup, gittikçe azalmaktadır. Çizgilerin kırıldığı yönde fiyatlar dikdörtgenin eni kadar ilerlemektedir.

Bu formasyon, birbirine eşit güçteki arz ve talebin sonucu olup; bir yandan belli bir fiyattan devamlı bir arz diğer yandan da daha düşük bir fiyattan talep sözkonusu olmaktadır. Fiyatlar alt sınır çizgisine düştüğünde talep gelmekte ve fiyatların yükselerek üst sınır çizgisine kadar çıkmasını sağlamakta, bu noktada gelen satışlar ise fiyatların tekrar alt sınır çizgisine kadar gerilemesine neden olmakta; bu durum taraflardan birinin geri çekilmesine kadar devam etmekte ve çekilen tarafa göre fiyatlar dikdörtgen sınırlarından dışarıya çıkarak trendin yönünü belirlemektedir. Fiyatlar dikdörtgen içinde alt ve üst çizgiler arasında beşinci kez gidip geldikten sonra dikkatli olmak gerekmektedir. Zira fiyatın genellikle altıncı defa ulaştığı çizginin kırılma ihtimali daha yüksektir. Kapanış fiyatları çizgi dışında kaldığında dönüş formasyonu tamamlanmakta ve fiyat gelecekteki yönünü göstermiş olmaktadır.

Formasyonun sona ermesiyle fiyatların hangi yönde kırılacağı belli olmamasına rağmen, işlem hacmine bakarak bu konuda bir ipucu yakalamak mümkün olmaktadır. İşlem hacmi dikdörtgen uzadıkça azalmaktadır. Dikdörtgenin içinde fiyatlar artarken işlem hacmi de artıyor, fiyatlar azalırken işlem hacmi de azalıyorsa fiyatların dikdörtgeni yukarı doğru kırması beklenir. Tam tersi fiyatlar yükselirken işlem hacmi düşüyor, fiyatlar azalırken işlem hacmi artıyorsa fiyatların dikdörtgenin alt sınır çizgisini aşağı doğru kıracağı anlaşılır ve düşüşe geçmesi beklenir.

Genelde arz çizgisi ile talep çizgisi arasında hisse fiyatının %8-%15’i arasında mesafe oluşabilmekte, ancak daha dar işlem bölgeleri de sözkonusu olabilmektedir. Dikdörtgen Formasyonu’nda kırılmadan sonra geri çekilmeye sıkça rastlanmakta, ancak fiyatların kesin olarak ne kadar düşeceği ya da yükseleceği kesin olarak belirlenememektedir. Bununla beraber bu mesafenin (hedef seviyenin) en az arz ve talep çizgileri arasındaki mesafe kadar olacağı görüşü genel kabul görmektedir.

Aşağıdaki grafikte anlatılan özelliklerin de gözlemlenebileceği bir Dikdörtgen Formasyon görülmektedir:

Daha önce de belirtildiği işlem miktarı, Üçgen Formasyonlar’da da olduğu gibi formasyon ilerledikçe azalmaktadır. Fiyatların yukarıdan aşağıya hamle yaptığı günlerde işlem hacminde biraz artış görülürken; yukarıdan aşağı inişte işlem miktarı azalmaktadır. Formasyonun sonuna doğru işlem miktarında artış sözkonusu ise, bu durum formasyona şüphe ile bakılmasını gerektirmektedir. Arz ve talep çizgilerinden birinin kırılması esnasında ise işlem miktarı önemli oranda artmaya başlamaktadır.

Dikdörtgen Formasyonlar’ın yanlış sinyal verme olasılığı Simetrik Üçgen Formasyonlarına oranla daha azdır. Bununla beraber, formasyonun kırılmasından kısa bir süre sonra fiyatın çizgiye doğru son bir hamle yapması da sık karşılaşılan bir durum olup; bu düzeltmeler alım veya satım yapılması için son fırsatlardır.
Kaynak : IBS

Bu Mesaj 12-08-2007 15:09:19 PM değiştirilmiştir. Değiştiren... : ToKoBa.

Ne tarafa gidebileceği önceden belli olmaz.

Simetrik üçgen formasyonuna her yönden benzeyen ve sadece şekil olarak değişik görünüm arz eden bir formasyondur. Genel olarak tabanları ve tepeleri birleştiren çizgiler birbirine paralel olsa da bazı zamanlarda bahsedilen çizgiler yatay düzeye nazaran hafif bir şekilde aşağı veya yukarı eğimli olabilirler. Çıkış akımı sırasında dörtgeni meydana getiren paralel çizgiler yatay düzeye ( hafif oranda da olsa ) nazaran aşağı eğim gösterebilirler. Düşüş akımı içinde oluşan formasyonda da eğim bazen yukarı doğru olabilir. İşlem miktarları ilk tepelerin oluştuğu zaman fazla olup formasyonun sonuna gidildikçe azalır. Çizgilerin kırılması halinde hareket kırılışın olduğu yönde devam eder. Son zirvede oluşabilen formasyon bazen çok zirveli akım yönü değişimi formasyonu ile aynı anlama gelebilir.

Dörtgen formasyonundan kurtuluşta senet fiyatları dörtgenin kalınlığı (tepe ve dip noktaları arasındaki fiyat farkı - eni ) kadar asgari mesafeyi kopuş yerinden itibaren kopma yönünde olmak üzere yol alır... Asgari mesafeyi kat etmeden geri dönerek formasyonun içine giren senetlerde tuzak kokusu olabilir.




Kaynak : Teknik Borsa

Dikdörtgenler farkedilmesi kolay bir şekil. Bu şekil temelinde yan yönü olan, yani belli bir yönü olmayan, iki çizgi arasında yükselip alçalan, konsolide bir piyasayı gösterir. Dikdörtgen şeklinden sonraki gelişme genelde piyasanın daha önceki genel eğilimi doğrultusunda devam eder.

Aşağıdaki grafiği bir önceki takoz alt menüsünden tanırsınız. Mayıs 2004 - Ekim 2004 süresi boyunca konsolide olan EUR/USD piyasasını gösterir. Bu grafikte daha önce çizilmiş olan yükselen takozun bir sonraki döneminde bu sefer dikdörtgen şekli çizildi. EUR/USD'nin fiyatı 2002 başından beri yükselen bir eğilim içindeydi. Şubat 2004'te piyasa geriledi ve takoz şeklindeki konsolide süreçten sonra aşağıda dikdörtgenle gösterilen konsolide sürecine girdi; EUR/USD beş aylık bir sure için 1,1970 ile 1,2460 arasında işlem gördü. Fiyat direnç çizgisini nihayetinde Ekim ortasında 1,2460'da kırdı ve 2004 sonunda 1,3660'lık tarihi tavanına kadar yükselen eğilimine devam etti. Dikdörtgen şeklindeki konsolide dönem, piyasanın daha önceki genel yönüne devam edip o tarihi tavana ulaşmasına zemin hazırladı.


Kaynak : Foreks-Türkçe