Bir fiyatı oluşmasını sağlayan malın değeridir. Fakat malın değerinde malın eski sahibi ile müstakbel sahibinin biçtiği değerler farklıdır. Kısaca eski sahibi alıcı müstakbel sahibine de satıcı diyelim.
Alıcı ve satıcının mutabık olduğu değer o andaki fiyatı belirlediğine göre, o andaki fiyat alıcının arzu ettiği fiyat ile satıcının arzu ettiği fiyatın arasında bir yerdedir. İşte burda ki aralığın genişliğinin önemini iyi kavramak gerekir. Çünkü borsada volaliteye sebep olan bu iki fiyat aralığının biribirinden uzaklaşıp yakınlaşması ortak noktada anlaşılan fiyatın doğrultusunu da etkiler.
Alıcının istek fiyatı AF, Satıcının istek fiyatı SF diyelim Malın fiyatı ise MF,
Buradan AF< MF < SF olduğu gibi çok kısa süreli olarak MF diğer iki fiyata yaklaşarak AF=MF veya SF= MF de olur ve o andaki işlem fiyatı belirlenir.
Fiyatların Borsa içindeki davranışı belli bir zaman aralığında kısıtlı olduğu için, yani açılış işareti ile kapanış işareti arasındaki geçen sürede bir önceki günden farklı MF olma olasılığı, önceki AF ve SF leri belirleyen nedenlerle daha az ilişkilidir borsanın kapalı olduğu ara dönemde insanların düşünme fırsatı ve olayların etkisi azalmış veya çoğalmıştır ama ne olursa olsun şunu diyebiliyoruz ki 1 ay sonraki x fiyatı bir önceki kapanış fiyatından %n kadar farklıdır . Yani şunu diyebiliriz ki fiyatlar salınım yaptığına göre eğrisel ve tabiatın ahengi içindedirler. görünen gerçekler ne olursa olsun aheng de bir sapma varsa karşı koymanın duygusal davranmanın anlamı yoktur.
Şimdi şunu düşünelim. Bir Şirketin hissesine kısaca XHolding diyelim
Alıcılardan birisi Xholding e 1000 lira fiyat teklifi vermek istemektedir, satıcılardan biriside 2000 lira fiyat teklifi vererek satmak istemektedir. Bir fiyatın oluşabilmesi için bir kez alıcı ve satıcı aynı fiyat ta anlaşabilmelidir. Demek ki 1000 lira olarak verilen teklifin yada 2000 lira olarak verilen satış teklifinin karar değiştirmesi gerekir.
Neler beklenir?
yeni bir alıcı 1000 lira üzerinde bir alış teklif örneğin 1025 lira önerebilir.
yeni bir satıcı 2000 lira altında bir satış teklifi örneğin 1975 lira teklif edebilir.
Görüldüğü üzere fiyat aralığı daralmaya başlamaya mahkumdur, fiyat aralığının daralış hızı alış teklifine daha hızlı yakınsıyor ise fiyatlar düşme eğilimli, satış fiyatına daha hızlı yakınsıyor ise fiyatlar yükseliş eğilimlidir. Eğilimi belirleyen insanların psikolojik davranışları olabilir. Karar verirler fiyatlar oluşur belki yanlış belki doğru karar vermişlerdir, spekülasyonda olabilir sonuçta fiyatlar bir doğrultuda ilerler, isterse buna neden olan spekülatör olsun.
Bir teknik analizin düşünce yapısında alıcı ve satıcıların yanlış karar verip vermediklerinin hiç bir önemi yoktur.
Eğer ki teknik analizde düşüş eğilimi olmasına rağmen fiyatların ucuzladığından söz edecekseniz, başkalarının verdiği kararın yanlış olduğunu düşünmektesinizdir, bu durumda teknik analizin size fayda getirmesini beklemeniz yanlış olur.
Kaynak: Mustafa Damgacı