Hisse Senedi Fiyatlarının Yükselmesinin En Önemli Sebebi Nedir?

[ToKoBa]

Başlıkta sorduğum soruya, bir çok kişi birbirinden farklı cevaplar verecektir. Bu konuyla ilgili herkesin farklı görüşü olsa da, temel olarak hisse senedinin fiyatı, çoğunlukla o hisse senedini almak isteyenlerin sayısı, aynı hisse senedini satmak isteyenlerden fazlaysa artar. Burada hepimizin bildiği, eski arz talep kanunu işlemeye başlar. Eğer satmayıp elinizde tutmak istediğiniz bir hisse senedi varsa, bu hisse senedini elinizden çıkarmaya sizi ikna edecek şey ne olabilir? Bu sorunun cevabı herkesin de tahmin edeceği üzere yüksek satış fiyatı değil midir? Tabii ki. Eğer piyasa yapıcılarının oyunlarını ve piyasadaki düzenbazlıkları yok sayarsak, bir hisse senedinin fiyatı o hisse senedini almak isteyenlerin sayısı satmak isteyenlerden fazlaysa artar.

Bunun yanısıra, piyasanın genel ruh hali de hisse senedinin fiyatının artıp artmayacağını belirleyen bir unsurdur. Örneğin, hisse senedinin fiyat hareketlerini gösteren bir grafiğe bakın. Bu grafikte hareketlerin düz bir çizgi halinde gelişmediğini, günden güne bazen büyük, bazen küçük, bazen ise durağan bir seyir izlediğini görürsünüz. Bunu anlatmaktaki sebebim ise şudur: Olumlu ya da olumsuz olabilecek genel piyasa eğilimi, uzun vadede hisse senedinin gücüne bağlı genel seyrini değiştirmese de, günlük bazda fiyat dalgalanmalarına sebep olur. Diyelim ki hisse senedini aldığınız şirket, son derece karlı ve tüm tahminler önümüzdeki altı ay içerisinde fiyatının istikrarlı bir şekilde artacağı yönünde. Tüm bu olumlu donelere rağmen, yarın sabah uyandığınızda, piyasanın gerçekte nasıl bir seyir izleyeceğini bilemezsiniz. Eğer hisse senedinin dahil olduğu sektörle ilgili piyasaya kötü bir haber gelirse, o şirketin mali göstergeleri ne kadar iyi olursa olsun, şirketin hisse senedinin fiyatı da sektördeki diğer şirket hisse senetleri ile birlikte düşecektir.

Satın almak üzere hisse senedi seçerken, bir günden diğerine değişen fiyatları sebebiyle bazen hisse senedini, normal fiyatından biraz ucuza veya biraz daha pahalıya alabilirsiniz.

En zor şey de, kapanıştan hemen önce, fiyatı gün boyunca düşmüş olan bir hisse senedini almaktır. Bugün fiyatı düşmüş ise yarın da düşmeye devam eder mi acaba diye kendinize sorarsınız. Bu haklı bir sorudur. Peki, hisse senedinin fiyatı yükselirken, akşam kapanışa doğru borsa endeksi düştü diye onun da fiyatı düşmüşse ne olacak? Bunun sebebi, hisse senedi değil, genel piyasa şartlarıdır. Hisse senedini o anda düşük fiyattan almak mantıklı olabilir.

Özetlemek gerekirse, hepimizin bildiği arz ve talep yasası, hisse senetlerinin fiyatlarının uzun vadede düşmesi veya yükselmesinde etkilidir. Ancak piyasadaki veya hisse senedin dahil olduğu sektördeki günlük gelişmeler, hisse senedinin fiyatı üzerinde etkili olacaktır.

Hisse senedinin fiyatını etkileyen diğer önemli bir unsur da, buraya kadar ki değerlendirmelerimizde dikkate almadığımız spekülatif ve manipülatif davranışlardır. Eğer bir hisse senedinin fiyatı, piyasanın aksi yönünde hareket ediyorsa veya çok kısa bir sürede endekse göre çok fazla yükselmiş veya düşmüşse, bu fiyat hareketinin şirketin mali durumu ile bir bağlantısı yoksa ve o tarihlerde şirket tarafından, hisse senedinin fiyatını etkileyecek nitelikte bir özel durum açıklaması yapılmamışsa, o zaman yatırımcıların, bu şirket hisse senedi ile ilgili piyasada spekülatif veya manipülatif bir aktivite olma ihtimalini de hesaba katmaları ve söz konusu hisse senedine ilişkin yatırım kararlarını verirken çok daha dikkatli olmaları gerekir.

Dikkatinizi çektiğim bu bir kaç noktayı hisse senedi işlemi yapmaya niyetliyseniz aklınızda bulundurmanız yararınıza olacaktır.

Arif UĞUR (27-03-2007)