Swap İşlemlerinden Doğan Riskler

[ToKoBa]

Faiz Riski: Bilindiği üzere swap işlemlerinin iki faiz ayağı bulunmaktadır. Değişken faiz ayağı belirli periyodlarla güncellendiği için bir swap işleminde değişken faizden kaynaklanan risk göreceli olarak daha azdır. Faiz riski genelde swap işleminin sabit ayağından kaynaklanmaktadır. Bir swap işleminde risk sabit faiz ödeyen taraf için faiz oranlarının düşmesi, sabit faiz alan taraf için ise faiz oranlarının yükselmesidir.

Kur Riski: Swap işlemlerinde farklı para birimleri cinsinden yapılacak olan ödemelerde taraflar kur riski taşımaktadır. Bir swap işleminde A para birimi cinsinden sabit faiz alıp karşılığında B para birimi cinsinden değişken faiz ödeyen bir yatırımcı için risk A’nın B karşısında değer kaybetmesidir. Aynı şekilde A para birimi cinsinden sabit faiz ödeyip karşılığında B para birimi cinsinden değişken faiz alan bir yatırımcı içinse risk A’nın B karşısında değer kazanmasıdır.

Kredi Riski: Kredi riski, swap işlemlerinde tarafların yükümlülüklerini yerine getirememe riski olarak tanımlanabilir. Eğer taraflardan biri yükümlülüğünü yerine getiremiyorsa swap işlemine aracılık eden kurum söz konusu yükümlülüğü üstlenecek yeni birini bulmaya çalışır. Bu çaba her zaman sonuç vermeyebilir veya bazen piyasa fiyatlarının dışında bir yenileme yapılmak zorunda kalınabilir.

Eşleştirme Riski: Swap aracıları genellikle bir yatırımcıyla yaptıkları swap işlemlerini başka bir yatırımcıyla yaptıkları swap işlemiyle eşleştirerek tek taraflı (naked) pozisyonlardan doğabilecek piyasa risklerinden kurtulmaya çalışırlar. Ancak doğaldır ki yapılan her swap işlemini anında eşleştirecek bir yatırımcı bulmak oldukça zordur. Bu yüzden swap aracıları tek tek swap işlemleri yerine bir swap portföyü oluşturup bu portföyün dengeli olması için uğraş verirler. Eşleştirme riski nominal değer, vade, kupon ödemeleri, değişken faiz göstergesi, ödeme periyodları gibi hususların belirlenmesinde ortaya çıkabilir.

Baz Riski: Swap işlemlerinde değişken faiz ile sabit faiz arasındaki fark her zaman aynı kalmayabilir. Bu farkın swap sözleşmesinin vadesi doluncaya kadar geçen sürede artıp azalması mümkündür. Bu değişimden kaynaklanan riske baz riski adı verilir. Bir başka baz riski de değişken faiz ile bir başka göstergeyi esas alan değişken faizin el değiştirdiği swap işlemlerinde ortaya çıkar. Buradaki risk iki farklı göstergeye dayanan değişken faizler arasındaki farkın açılıp kapanması olasılığıdır.

Ülke Riski: Özellikle para swapı işlemlerinde ve bazı sınır ötesi faiz swapı işlemlerinde karşılaşılan bu riskten kasıt, ülkelerin hükümet politikalarında göstermiş oldukları tutarlılıktır. Örneğin bir swap sözleşmesinin vadesi dolmadan anlaşmaya konu para biriminin ait olduğu ülke döviz işlemlerinden vergi almaya başlayabilir. Bu durum maliyetleri artırdığı için bir risk unsuru niteliği taşır.

Kaynak : Vadeli İşlemler